مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مقبره و پارک تفریحى بش قارداش ـ بجنورد

 این پارک زیبا در 6 کیلومترى جاده بجنورد ـ اسفراین واقع شده و یکى از تفرجگاه‏هاى مشهور استان خراسان شمالى و شهرستان بجنورد است .از ویژگى‏هاى این پارک، درختان چنار قدیمى، استخر شنا، تپه و آب نماهاست که اخیراً جهت رفاه حال گردشگران فروشگاه‏هاى عرضه مواد غذایى، نمازخانه، سرویس بهداشتى و پارکینگ اضافه شده است.

زیارتگاه درّه علیا ـ بجنورد

این زیارتگاه که برخى آن را امامزاده مى‏پندارند، در خارج از روستاى گنبدلى از بخش رازوجرگلان، در 39 کیلومترى شمال غربى شهر راز واقع شده است.

در بخش بلندى از محطوه باستانى اورتاکى قرار دارد که شامل یک بناى چهار ضلعى در روس سکوى حدود یک مترى است. ورودى بنا رو به طرف شمال مى‏باشد. طول شمالى جنوبى بنا 6 متر و عرض شرقى غربى 6 متر است. در شرق بنا پنجره و در غرب آن نورگیر کوچکى و درختى که در کنار بقعه رشد کرده است، قرار دارد. سقف بنا مسطح و بخش‏هاى داخل یبنا نیز شامل سنگ قبرى با حجم مستطیل شکل در ابعاد 2×5/2 متر که از سنگ و گل ساخته شده است، قرار دارد.

بقعة سیّد بزرگ ـ بجنورد

 

این بقعه در یک کیلومترى شمال شرق روستاى پرسه سو و در دامنه‏هاى کم شیب درّة سومبار و در خط مرزى ایران و ترکمنستان، از توابع دهستان غلامان بخش رازوجر گلان و در 51 کیلومترى شمال غربى شهر راز واقع شده و چشم‏انداز آن زیبا است.

 ساختمان و پلان بقعه چهار ضلعى گنبد دار است، بنا بر سطح یک صفّه مستطیل شکل با مصالح سنگ و ملاط گل، قرار گرفته و ابعاد آن 10×18 متر است که امروزه بخش عمده‌اى از آن با ملات سیمان پوشانده شده و دو ورودى یکى در جهت غرب با هفت پلّه و یکى در جهت جنوب با سه پلّه براى دسترسى به سطح صحن ایجاد شده است.

امامزاده هام ـ جاجرم‏

بقعة این امامزاده در بالاى تپّه‏اى در حاشیه غربى روستاى ناویا،در 7 کیلومترى غرب شهر شوقان، در 100 کیلومترى شمال شرق شهر جاجرم واقع شده است.

این بنا مربوط به دورة قاجاریه است و داراى پلان مستطیل شکل و شامل دو اتاق مربّع شکل است. اتاق جنوبى به ابعاد 80/2×4 متر به عنوان مدخل بنا است. در دیوار شرقى این اتاق، درِ ورودى قرار دارد که عرض آن 80/2 متر است. در گوشه شمالى دیوار شرقى، درى قرار دارد که به اتاقى که قبرها در آن قرار دارند باز مى‏ شود.

امامزاده نبى ـ بجنورد‏

این بنا در سمت جنوب شرقى روستاى غلامان از توابع بخش راز و جرگلان شهرستان بجنورد و در میان قبرستان روستا قرار گرفته است.

بنا، نقشه شش ضلعى دارد که ورودى آن در ضلع شمالى تعبیه شده. فضاى ورودى با یک پیش‏آمدگى تبدیل به ایوان شده و قوس پوشش آن از نوع جناقى است. فرم کلى بنا از نماى داخلى چهار طاقى با چهار پایه قطور در اضلاع چهارگانه، طاق‌نماهاى عمیقى وجود دارد و در اضلاع جنوبى و شرقى پنجره‏هایى براى تأمین نور فضاى داخلى تعبیه شده است.

امامزاده مصیّب ـ اسفراین

بقعة این امامزاده در حدود چهار کیلومترى جنوب غرب روستاى بام، در میان مزارع گندم و در 32 کیلومترى شمال شهر صفى آباد قرار گرفته و به سلطان مصیّب و سیّد مصیّب مشهور است.

شالوده بنا از سنگ لاشه و ملاط گل و گچ ساخته شده و داخل آن به صورت مربع و به ابعاد 6×6 متر است. چهار زاویه اتاق را با ایجاد چهار گوشواره به دایره تبدیل نموده و در نتیجه گنبد بنا را بر
آن استوار ساخته‏ اند.

امامزاده محمود ـ جاجرم

بقعة این امامزاده در میان درّه‏اى در صد مترى روستاى کلاته ترکها (گین‌آباد) در 13 کیلومترى شمال غرب شهر سنخواست واقع شده است.

ساختمان بقعه، بنایى قدیمى و فرسوده از قرن هفتم هجرى به یادگار مانده و شالودة آن از خشت و گل ساخته شده و شامل اتاق مرقد و سه مدخل است. هسته مرکزى بقعه اتاقى مربع شکل به ابعاد هر ضلع 4 متر است که از سه جهت دالانى به ابعاد 20/1×20/2 و 85/2 متر به بیرون راه دارد که متأسّفانه دو راهرو به کلى تخریب شده و تنها راهروى جنوبى با دهانه 85/2 سالم مانده است. بر بالاى اتاق، گنبدى کلاه خودى به قطر 4 و ارتفاع 5 متر قرار داشت که درست نوک آن به قطر یک متر فروریخته و حفّارى‏هاى غیر مجاز نیز، صدمه شدیدى به بنا زده است.

امامزاده محمّد رضا ـ بجنورد

بقعة با شکوه و زیباى این امامزاده در یک کیلومترى شرق روستاى لنگر، در 13 کیلومترى شمال غرب شهر بجنورد واقع شده است.

بنای نخستین بقعه در دورة تیموریان و زمان سلطان حسین بایقرا ساخته شده و تجدید بناى آن در زمان قاجاریّه و سپس در سال 1329 انجام شده است. پلان بقعه به شکل مربع و داراى ایوان و گنبد است. هسته مرکزى بنا، اتاق مرقد است که به ابعاد 6×6 متر مى‏باشد و در ارتفاع 4 مترى آن با ایجاد چهار گوشواره در چهار زاویة بنا، آن را به دایره تبدیل نموده و در نتیجه گنبد عرقچینى بلند بنا را بر آن استوار ساخته‏اند. این گنبد از داخل به قطر 6 و ارتفاع 8 متر است که نماى خارجى آن را با رنگ آبى نقّاشى نموده‏اند و داخل آن گچ اندود شده است.

امامزاده محمّد ـ جاجرم

بقعه این امامزاده در وسط روستاى کُرف مقابل مدرسه بر روى تپّه‏اى مشرف بر روستا، در 14 کیلومترى شمال غرب شهر سنخواست واقع شده است.

بنایى بسیار باشکوه و زیبا که متعلّق به قرن هفتم هجرى است و از خشت و گل ساخته شده و به صورت چلیپا است. این بنا از چهار جهت داراى ایوانى به ابعاد 4×60/2 و ارتفاع 5 متر است و در طرفین آن دو مناره احداث شده که ارتفاع آن 30/1 متر مى‏باشد. این بقعه از هر یک از جهات، درى دارد که فعلا درب شرق و جنوب باز بوده و دو درِ دیگر مسدود مى‏ باشد.

امامزاده محمّد ـ اسفراین

بقعة این امامزاده در میان روستاى باغشجرد، در 19 کیلومترى شمال شرق شهر صفى آباد واقع شده و به شاهزاده محمّد مشهور است.

ساختمان بقعه، بنایى قدیمى و بجا مانده از دورة صفویّه است که شامل سردر، ایوان، گنبد و حرم می‌باشد. سردر بقعه به ابعاد 1×3 و ارتفاع 4 متر و درِ آن چوبى است و در بالاى آن یک طاق ضربى عرقچینى دارد که از سنگ لاشه و ملاط گچ ساخته شده و در سمت راست آن راه پلّه‏اى به بام بقعه تعبیه شده است.

امامزاده قاسم ـ مانه و سملقان

بقعة این امامزاده در ابتداى روستاى بازار قارناس، در کنار تپّه‏اى کم خیز و با چشم انداز زیبا در 5/28 کیلومترى جنوب غربى شهر آشخانه واقع شده است.

ساختمان بقعه، بنایى زیبا و بجا مانده از دورة قاجاریّه است که شامل ایوان، گنبد، حرم، شبستان و گلدسته است. ایوان بنا رو به جانب مشرق قرار دارد و ابعاد آن 6×4  و ارتفاع 6 متر با طاق هلالى است که در گذشته بخش اعظم آن فرو ریخته بود و توسّط سازمان میراث فرهنگى به شکل ضربى و گهواره‏اى ترمیم شد. در دو طرف ایوان دو گلدسته به ارتفاع 8 متر به صورت پلکانى و فشنگى طراحى شده که ابتدا قطر آن 3 و سپس 2 و سرانجام یک متر است.

امامزاده قاسم ـ اسفراین

بقعة این امامزاده در انتهاى روستای دهک در حدود هزار مترى روستاى توى و در 5/41 کیلومترى شمال غرب شهر اسفراین واقع شده و به شاهزاده قاسم مشهور است.

ساختمان بقعه، بنایى از سنگ لاشه و ملاط گل و خشت و چوب است که داراى ایوانى به ارتفاع 5/4 متر در جانب جنوب است. که یکی از دو طاق آن فرو ریخته و در دو طرف آن دو اتاق کوچک به ابعاد 5/3×3 متر قرار دارد و شکل بنا را به مستطیلی شکل تغییر داده و ابعاد آن 10/11 متر در راستای شمالی ـ جنوبی و 75/13 متر هم در امتداد شرقی غربی است. ارتفاع بنا از سطح زمین‌های اطراف حدود 35/10 متر می‌باشد.

امامزاده على ـ فاروج

بقعة قدیمى و تاریخى این امامزاده در خارج از روستاى بیرک و باش محلّه و در بالاى کوهى مشرف به روستا با چشم انداز فوق العاده زیبا، در 42 کیلومترى جنوب غربى شهر فاروج واقع شده و به شاهزاده علی مشهور است.

شالوده بنا از سنگ لاشه و ملاط گچ و آهک ساخته شده و شباهت زیادى به بقعه امامزاده عبدالرحمن خرق دارد. بقعه از خارج به‏صورت برج هشت ضلعى با گنبد توپى است. اما از داخل به‏صورت مربّع و به ابعاد 7×7 متر است که داراى چهار صفّة کوتاه به ارتفاع 3 متر مى‏باشد که در جانب غرب و شرق آن دو پنجره طرّاحى شده و پنجره شرقى به جهت وزش باد تند، مسدود شده است.

امامزاده عسگرى ـ بجنورد

بقعة این امامزاده در داخل قبرستانى در فاصله سیصد مترى جنوب غربى روستاى گیفان از توابع بخش جرگلان شهرستان بجنورد و در دامنه ارتفاعات منتهى به کوهستان واقع شده است. اطراف امامزاده در جنوب و شرق و غرب، کوهستان و درختان جنگلى سرو و در شمال با اندک فاصله‏اى به باغهاى گیفان متصل مى‏ شود.

بنا، داراى پلان مربع شکل است که در نماى بیرونى آن طاق‌نماهایى تعبیه شده است. گنبد بنا از نوع دو پوسته بوده و ساقه‏اى استوانه‏اى با ارتفاع حدود 5 متر دارد. در گرداگرد ساقه(گریو) گنبد در فواصل معین قابهاى (طاق‌نماهاى) آجرى مستطیل شکل ساخته شده که جنبه تزیینى دارند. ایوان ورودى در ضلع شرقى بنا قرار گرفته و به شکل یک جلوآمدگى با سقف مسطح است که با استفاده از تیرهاى چوبى پوشانده شده است. در دو طرف ایوان دو طاق‌نماى مستطیل شکل کم‏عرض وجود دارد.

امامزاده عبداللَّه ـ اسفراین

بقعة این امامزاده در 30 کیلومترى جنوب غرب شهر اسفراین و در 5 کیلومترى روستاى کوران واقع شده است.

ساختمان بقعه، بنایى قدیمى و متعلّق به دورة صفویّه است که در ادوار مختلف تعمیرات وسیعى در آن صورت گرفته است. این بنا در اصل داراى طرح مستطیل شکل است که طول آن از بیرون 40/16 و عرض آن 11 متر است. طرح مستطیلى بنا از ضلع شمالى تقریباً به هم خورده و به صورت نامنظم در آمده است. در دو طرف ضلع شرقى، دو اتاق ایجاد کرده‏اند که ابعاد اولى 3×5/3 متر و ابعاد دوّمى 5/3×5/4 متر است، این اتاقها به عنوان زایر سرا و محل استراحت مورد استفاده مى ‏باشد.

امامزاده عبدالرحمن ـ فاروج

بقعة با شکوه این امامزاده در قلب روستاى خرق و در میان گلزار شهداى این روستا، در 59 کیلومترى جنوب غربى شهر فاروج واقع شده و به شاهزاده عبدالرحمن مشهور است.

ساختمان بقعه، بنایى قدیمى و بجا مانده از دورة صفویّه است که شامل ایوان، گنبد، ضریح و صحن مى‏باشد. ایوان بقعه در جانب جنوب شرق واقع شده و ابعاد آن 5/4×20/1 و ارتفاع 5 متر با طاق جناقى است که دربى آهنى به داخل شبستان دارد. پس از عبور از درِ ورودى، به شبستان کوچکى به ابعاد 2×7 متر مى‏رسیم که داراى طاقهاى رومى و قوسى است و در بالاى آن یک پنجره مشبک گچى تعبیه شده است. در سمت راست مدخل، زیارت نامه‏اى به خط هاشم حسینى نژاد به تاریخ 22 بهمن ماه 1363 بر دیوار بقعه نصب مى ‏باشد.

امامزاده سام ـ جاجرم‏

بقعة این امامزاده در حاشیه شرقى روستاى ناویا، در 7 کیلومترى غرب شهر شوقان و در 100 کیلومترى شمال شرق شهر جاجرم واقع شده است.

ساختمان بقعه که از آثار دورة قاجاریّه است، شامل پلان مستطیل شکل به ابعاد 80/5×60/9 متر است و شباهت زیادى به بقعة امامزاده هام دارد با این تفاوت که گنبد بنای امامزاده سام، کوتاه‏تر و نماى آن از خارج کاه و گل و ایوان با طاق جناقى در جانب جنوب قرار دارد.

امامزاده زین العابدین ـ جاجرم

 

بقعة این امامزاده در ابتداى شهر سنخواست، در 60 کیلومترى شمال شرق شهر جاجرم واقع شده است. این بنا که از آثار دورة صفویّه است، از خشت و گل و ساروج و آجر استفاده شده و در سالیان اخیر مرمّت شده است.

هسته مرکزى بقعه که اتاق مرقد است، با پلان مربع شکل، دارای هر ضلع 10 متری است و از این میان، هر جهت حدود 5/1 متر ضخامت دیوار را تشکیل مى‏دهد تا بتواند گنبد عظیم بنا را تحمل کند. چهار زاویة اتاق مرقد را با ایجاد چهار گوشواره به دایره تبدیل نموده‏اند و سپس گنبد بنا را بر آن استوار ساخته‏اند. این گنبد، به شکل «کلاه خودى» به قطر 7 و ارتفاع 7 متر است و سراسر با کاشى‏هاى نره‏اى به رنگ لاجوردى در سال 1381 تزیین شده است.

امامزاده زید ـ اسفراین

بقعة باشکوه و زیباى این امامزاده در یک کیلومترى شمال روستاى توى، در 37 کیلومترى غرب شهر اسفراین واقع شده است.

ساختمان بقعه، بنایى قدیمى و هشت ضلعى است که در چهار ضلع اصلى آن، چهار ایوان کوچک وجود دارد. اضلاع اصلى بنا هر کدام 9 متر و اندازه اضلاع فرعى گوشه‏ها هر کدام 40/4 متر است. در ساختن ایوان‏هاى این بنا، قرینه سازى کاملا رعایت شده و طول و عرض آنها 30/3×4 متر است. هر ایوان به وسیله یک در ورودى به داخل بنا هدایت مى‏شود. درِ شرقى به مثابه درِ اصلى است. در اضلاع فرعى چهار گوشه بنا، طاق‌نماهایى ایجاد کرده‏اند که در برخى از آنها مقابرى از مشاهیر محلّى جا داده‏اند. اگر چه تعمیرات مکررى در این بنا انجام شده است، ولى تاکنون به طرح کلّى و هیأت اوّلیّه بنا لطمه‏اى وارد نیامده است.

امامزاده حمید ـ بجنورد

بقعة این امامزاده در خارج از روستاى راستقان، از بخش رازوجرگلانِ بجنورد و در 54 کیلومترى شمال شرق شهرراز واقع شده و به شاهزاده حمید مشهور است.

 بناى شاهزاده حمید یکى از بناهاى آرامگاهى منطقه با ویژگى‏هاى معمارى محلى است. احداث بناى این اثر مربوط به دوران اواخر قاجار است اما ویژگى‏هاى طاق و گنبد و پلان بنا ریشه در معمارى چند صد ساله منطقه در دوران اسلامى دارد. ساختمان و پلان امامزاده عبارت است از یک بناى چند ضلعى گنبد دار که ورودى آن شامل یک ایوان در سمت غرب و رو به روستاى راستقان است.

۱ ۲
موضوعات
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)

طراح وبلاگ: سید محمد علوی زاده